پیام مهارت، دکتر صمد نژاد ابراهیمی با اشاره به سیاست این وزارتخانه درباره نحوه استفاده از هوش مصنوعی در پژوهشهای دانشگاهی گفت کمیته اخلاق پیشتر توصیهنامهای درباره چگونگی بهرهگیری از این ابزارها صادر کرده و بنیاد علم نیز سندی تکمیلی منتشر کرده است. به گفته وی، اقدام اخیر وزارت علوم ارائه یک «راهنما» برای تعامل و استفاده از این فناوریها و نه تدوین آییننامهای الزامآور بوده است.
او افزود به دلیل تحول سریع فناوریهای هوش مصنوعی و در حال تکمیل بودن شناخت از ظرفیتها و چالشهای آن، ترجیح داده شده در این مرحله چارچوبی منعطف و راهنمایی و نه مقرراتی ثابت و بلندمدت ارائه شود.
مدیرکل سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی وزارت علوم تأکید کرد اصل محوری در این سیاست، شفافیت است. وی گفت این وزارتخانه استفاده از هوش مصنوعی را به طور مطلق ممنوع نمیداند، اما پژوهشگران موظفاند به صورت صریح اعلام کنند از چه ابزاری و در چه سطحی استفاده کردهاند.
ابراهیمی با اشاره به رویکردهای جهانی در این زمینه اظهار داشت در بسیاری از کشورها نیز استفاده از هوش مصنوعی در پژوهش مجاز است، اما مستلزم برچسبگذاری و تبیین میزان استفاده است.
وی استفاده از هوش مصنوعی برای ویرایش نگارشی، اصلاح گرامر و بهبود بیان متن را در صورتی که محتوای علمی توسط پژوهشگر تولید شده باشد، بلامانع دانست و تصریح کرد مسئولیت نهایی اثر علمی همچنان بر عهده نویسنده است.
در عین حال، او تأکید کرد نگارش کامل مقاله یا پایاننامه توسط هوش مصنوعی به هیچ عنوان توصیه نمیشود و در صورت اثبات، طبق آییننامه تخلفات پژوهشی با فرد برخورد خواهد شد. به گفته وی، در صورت طرح شکایت یا گزارش، موضوع در کمیتههای اخلاق و هیئتهای رسیدگی بررسی میشود و بسته به شدت تخلف، مجازاتهایی از تذکر تا تعلیق یا اخراج در نظر گرفته میشود.
ابراهیمی همچنین خاطرنشان کرد هوش مصنوعی ابزاری فناورانه است که میتواند به تسریع فرآیند پژوهش کمک کند، اما جایگزین مسئولیت علمی پژوهشگر نخواهد شد.
منبع: ایسنا
