«تغییر دنیای کار»؛ روایتی از آینده اشتغال و سرمایه انسانی در عصر تحولات فناورانه

به گزارش پیام مهارت، در پیشگفتار کتاب، جیم یانگ کیم، رئیس کل وقت گروه بانک جهانی، با طرح این پرسش آغاز می‌کند که آیا در شرایطی که اقتصاد جهانی در حال رشد است و نرخ فقر به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسیده، می‌توان چالش‌های نوظهور را نادیده گرفت؟ او تأکید می‌کند که یکی از اساسی‌ترین این چالش‌ها «آینده کار» است؛ موضوعی که دیگر نمی‌توان از کنار آن گذشت.

کیم با اشاره به دغدغه تاریخیِ جایگزینی نیروی کار انسانی با ماشین‌ها یادآور می‌شود که این نگرانی دست‌کم از زمان صنعتی شدن بافندگی در اوایل قرن هجدهم وجود داشته است. هرچند نوآوری‌های فناورانه همواره موجب اختلال در برخی مشاغل شده‌اند، اما در مجموع به افزایش بهره‌وری و خلق فرصت‌های تازه انجامیده‌اند. با این حال، سرعت بی‌سابقه تحولات فناوری در دهه‌های اخیر، موج تازه‌ای از عدم اطمینان را پدید آورده که تمامی ابعاد زندگی و بازار کار را تحت تأثیر قرار داده است.

در این گزارش تأکید می‌شود که روبات‌ها و فناوری‌های نوین بسیاری از وظایف تکراری را بر عهده گرفته‌اند و همین امر برخی مشاغل کم‌مهارت را در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه تهدید می‌کند. اما در مقابل، فناوری مسیر شکل‌گیری حرفه‌های جدید را هموار کرده، بهره‌وری را افزایش داده و کیفیت خدمات عمومی را بهبود بخشیده است. نکته کلیدی آن است که بسیاری از کودکانی که امروز در مدارس ابتدایی تحصیل می‌کنند، در آینده در مشاغلی فعالیت خواهند کرد که هنوز وجود خارجی ندارند.

«تغییر دنیای کار» بر همین اساس، سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی را اولویت اصلی سیاست‌گذاری معرفی می‌کند. مهارت‌هایی همچون حل مسئله، تفکر انتقادی، دانش فنی و فناوری، در کنار مهارت‌های نرم مانند همکاری، پشتکار و همدلی، لازمه موفقیت در بازار کار آینده دانسته شده‌اند. همچنین بر یادگیری مادام‌العمر و بازنگری در قرارداد اجتماعی تأکید می‌شود؛ چرا که ثبات شغلی طولانی‌مدت جای خود را به مسیرهای شغلی متنوع و پویا داده است.

این کتاب همچنین شاخص «سرمایه انسانی» را معرفی می‌کند که میزان بهره‌وری از دست‌رفته نسل آینده در اثر کم‌توجهی به آموزش و سلامت امروز را اندازه‌گیری می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد کشورهایی که در سرمایه انسانی سرمایه‌گذاری اندکی دارند، در آینده تنها به بخشی از ظرفیت بهره‌وری بالقوه خود دست خواهند یافت.

انتشار این اثر به زبان فارسی، فرصتی ارزشمند برای سیاست‌گذاران، پژوهشگران و فعالان بازار کار فراهم کرده است تا با نگاهی تحلیلی و آینده‌نگر، خود را برای تحولات پرشتاب دنیای کار آماده سازند.